گفتمان نو
پس از روی کار آمدن دولت نهم – محمود احمدینژاد - در ایران، علی لاریجانی از سوی رئیس جمهور به سمت دبیری شورای عالی امنیت ملی – عالیترین مقام در حوزهی امنیتی - کشور منصوب شد. او که خود نامزد ریاست جمهوری در انتخابات ریاست جمهوری نهم بود، برای اولین بار در سطح عام در حوزههای سیاست خارجی به اظهار نظر پرداخت. از خصوصیتهای بارز لاریجانی گفتمان دیپلماتیک اوست. سخن گفتن شمرده، مصمم و بیپرده، حاضر جواب بودن و خلق اصطلاحات و عبارات جدید در مسائل گوناگون از جملهی این ویژگیهاست.
یکی از عباراتی که او برای اولین بار ایجاد کرد و همچنان مورد استفاده قرار می گیرد عبارت "آپارتاید هستهای" است. موارد فراوانی از این نمونه موجود است. یکی از موارد اخیر در ایجاد و استفاده از چنین عباراتی را میتوان در مصاحبهی لاریجانی با روزنامهی "لاروپوليكا"ي ایتالیا دید.
او در پاسخ به خبرنگار این روزنامه که گفت: "به نظر ميرسد كه شما متوجه نيستيد كه كشورتان همواره ترسناكتر ميشود. شما مراكزي نداريد كه درآن اورانيوم را غنيسازي كنيد، اظهار داشت: نميتوانم به شما اجازه دهم كه اين را بگوييد. ما داراي يك مركز تحقيقاتي در تهران هستيم و قصد داريم تا 20 تا از اين مراكز را بسازیم. ما محصولات غني شده توليد نميكنيم بلكه خواستار استقلال درانرژي هستيم و تمام كارهايي كه انجام ميدهيم نيز تحت نظارت است اگر بخواهيم بمب اتمي بسازيم، ايران كشور بزرگي است ميتوانيم به طور پنهاني آن را بسازيم. آيا شما فكر ميكنيد كه اگر ما توان تحقيقات اتمي را نداشته باشيم غربيها به ما چيزي پيشنهاد ميكنند؟ واقعيت اين است كه به عقيدهی "تئوري جهانيسازي" ميبايست دو دسته كشور وجود داشته باشد ، كشورهاي صنعتي و كشورهايي كه گوجه فرنگي توليد ميكنند،اين دسته از كشورها بلافاصله بعد از اينكه از حد اعطاييشان فراتر ميروند به شوراي امنيت ارجاع داده ميشوند."
توانایی لاریجانی در پاسخگویی به سوالات ستودنیست. او در مواقع حساس همچون زمانی که احمدینژاد برای اولین بار قضیهی هلوکاست را مطرح کرده بود به کمک دستگاه دیپلماسی ایران در مقابله با هجمهی تبلیغاتی بیگانگان آمد. وجود دیپلماتهایی با ویژگیهای زبانی (Linguistic Characteristics) نیاز مبرم دستگاه دیپلماسی ایران است. پیام ایران در مسائل مختلف توسط فرستادگان که عمدتن از میان دیپلماتها هستد، ارسال میگردد و بنابراین برخورد هر فرستاده به همراه پیام کتبی و یا شفاهی، به گونهای به هم میآمیزد و پیامی واحد در ذهن گیرنده ایجاد میکند. برخورد میزبان با فرستاده نیز به همین گونه است. ترفندهای دیپلماتیک کشورها گاه به منظور استفاده در لحظه به کار میروند. برای مثال حضور لاریجانی در مقابل خاویار سولانا که پیام گروه 1+5 را به ایران منتقل کرده بود مهره چینی صحیح دستگاه دیپلماسی ایران را نشان میداد. حضورشان در مصاحبه پس از مذاکرات نیز مؤید همین مطلب بود. لاریجانی از نقاط مثبت و ابهامات سخن گفت. او به عنوان یک دیپلمات عالیرتبه حق ندارد سخنی بر زبان آورد و در مواضع بعدی خود آن را نفی کند و یک تبلیغات منفی علیه ایران به راه بیاندازد. او میبایست در مدت زمانی اندک – دو ساعت- هم متن را میخواند، هم سخنان فرستاده را به دقت گوش میکرد و هم خود را برای یک پاسخگویی سریع و درست در مقابل خبرنگاران آماده میکرد. که البته این کار از عهدهی هر کسی بر نمیآید که مسلمن با خواندن متن مصاحبه که در ایرنا منتشر شده است نیز میتوان به ابعاد بيشتر تواناييهاي لاریجانی پی برد.
اما تاسف این که اگر به ترجمهي انگليسي همين خبر در پايگاه اطلاع رساني خبرگزاري جمهوري اسلامي ايران - ايرنا – سري بزنيد اثري از آن عبارت نخواهيد يافت. خلق چنين عباراتي كار يك لحظه نيست كه بتوان به راحتي از كنارشان گذشت. به عقيدهي نگارنده چنين گفتمانهايي كه بكر و پر قدرتند ميتوانند به كمك دستگاه ديپلماسي ايران در تبليغات جهاني (Global Propaganda) بيايند.
لينك مطلب | پنجشنبه هجدهم خرداد 1385 | غدیر نبیزاده |
