نماینده ایران در سازمان ملل اظهار داشت: این نخستین باری نیست كه تلاش های جمهوری اسلامی ایران برای اتكا به توانایی های خویش و پیشرفت در حوزه فناوری با مقاومت شدید و فشارهای هماهنگ برخی از اعضای دائمی شورای امنیت مواجه می شود. در واقع ایران معاصر همواره در معرض بی عدالتی ها و برخوردهای مغرضانه متعددی از سوی این قدرت ها قرار داشته است. سپس ظریف از مبارزه مردم ایران برای ملی كردن صنعت نفت و قطعنامه شورای امنیت در ۱۲ اكتبر ۱۹۵۱ و تجاوز صدام حسین به ایران در ۳۱ شهریور ۱۳۵۹ سخن گفت و با اشاره به اینكه اعضای شورای امنیت حتی لازم ندیدند كه تا هفت روز سخت پس از تجاوز صدام قطعنامه ای در مورد آن صادر كنند، این پرسش را مطرح كرد كه آیا چنین نحوه برخوردی در این روزها آشنا به چشم نمی آید ادامه سخنان محمدجواد ظریف به حوادث اخیر لبنان اختصاص داشت. او در این زمینه گفت: طی همین چند هفته اخیر، شورای امنیت از انجام هر اقدامی جهت متوقف كردن تجاوز گسترده رژیم صهیونیستی علیه مردم فلسطین و لبنان و بحران انسانی وحشتناك ناشی از آن منع شده است. عبارات دیپلماتیك ناتوان از توصیف شیوه ای است كه جنایت قتل عام در قانا در جلسه روز گذشته شورای امنیت مورد توجه قرار گفت. همچنین به رغم عادت سیری ناپذیر این رژیم متجاوز به انجام تجاوز و كشتار، امكان هر اقدامی هرچند كوچك نیز از این شورا برای پرداختن به زرادخانه هسته ای چنین رژیمی سلب شده است. نماینده ایران در سازمان ملل افزود: از سوی دیگر طی چند سال اخیر، چند قدرت بزرگ از هیچ تلاشی برای استفاده از تهدید به توسل به شورای امنیت یا تبدیل آن به ابزاری برای بازداشتن ایران از اعمال حق لاینفك اش در زمینه فناوری هسته ای برای مقاصد صلح آمیز كه به صراحت در معاهده منع اشاعه سلاح های اتمی به رسمیت شناخته شده، فروگذار نكرده اند. او سپس یك بار دیگر رئیس جلسه را مورد خطاب قرار داد و گفت: مردم و دولت جمهوری اسلامی ایران مصمم به اعمال حق لاینفك خود در زمینه فناوری هسته ای برای مصارف صلح آمیز و توسعه دستاوردهای خویش در جنبه های مختلف مسالمت آمیز این فناوری هستند. در عین حال ایران به عنوان تنها قربانی استفاده از سلاح های كشتار جمعی در تاریخ معاصر، تولید و استفاده از این سلاح های غیرانسانی را هم از نظر عقیدتی و هم از حیث راهبردی مردود می داند. بخش دیگری از سخنان ظریف به همكاری ایران با آژانس بین المللی انرژی اتمی اختصاص داشت. او در این ارتباط گفت: جهت زدودن هرنوع ابهام، جمهوری اسلامی ایران اجازه داد تا آژانس اقدام به انجام مجموعه بازرسی هایی كند كه می توان آن را قوی ترین بازرسی ای كه تاكنون از سوی آژانس در یك كشور عضو انجام شده، دانست. این بازرسی ها شامل ۲۰۰۰ نفر روز بازرسی در طول سه سال گذشته، امضای پروتكل الحاقی در ۱۸ دسامبر ۲۰۰۳ و اجرای بلافاصله آن تا ۶ فوریه ۲۰۰۶، ارائه بیش از ۱۰۰۰ صفحه اظهارنامه براساس پروتكل الحاقی، اعطای مجوز برای انجام ۵۳ مورد دسترسی تكمیلی به محل های متفاوت در سراسر كشور و دادن امكان به بازرسان برای تحقیق در مورد اتهامات بی اساس از طریق دسترسی بی سابقه به برخی مراكز نظامی می شود. او با بیان اینكه تمام گزارش های آژانس نوامبر ۲۰۰۳ حاكی از ماهیت صلح آمیز برنامه هسته ای ایران بوده است، گفت: جنجال زیادی از جمله در قطعنامه پیشنهادی ۹مرداد در مورد مطلب مطروحه از سوی آژانس راجع به اینكه آژانس هنوز در موقعیتی نیست كه بتواند «نتیجه بگیرد كه مواد و فعالیت های هسته ای اعلام نشده ای در ایران وجود ندارد» ایجاد شده است. اما بانیان قطعنامه اذعان مكرر مدیركل آژانس را مبنی بر اینكه «روند نیل به چنین نتیجه ای روندی وقت گیر است» به راحتی نادیده می گیرند. آنها همچنین الحاقیه گزارش اجرای پادمان ها مورخ ژوئن ۲۰۰۶ را كه حكایت از قرار داشتن ۴۵ كشور دیگر از جمله ۱۴ كشور اروپایی و چند كشور عضو این شورا در وضعیتی مشابه ایران دارد نادیده می گیرند. باید اضافه كنم كه از سه كشور بانی قطعنامه مذكور دو كشور آشكارا با برخورداری از امتیاز ویژه خود مصون از هر تحقیق و بازرسی هستند و كشور سوم در این دسته بندی در كنار ایران قرار دارد. نماینده ایران در سازمان ملل تاكید كرد كه برنامه صلح آمیز هسته ای ایران هیچ تهدیدی علیه صلح و امنیت بین المللی نیست و در نتیجه، مطرح شدن این موضوع در شورای امنیت خالی از وجه و عاری از هرگونه مبنای حقوقی و یا فایده عملی است. به اعتقاد ظریف طرح این موضوع در شورا برخلاف آنچه تبلیغ می شود، انعكاس نگرانی های بین المللی نیست، بلكه به عكس، نحوه برخورد بانیان به معنی نادیده گرفتن موضع اعلام شده اكثریت قاطع جامعه بین المللی است كه به وضوح در بیانیه های اخیر وزرای خارجه كشورهای عضو جنبش عدم تعهد و سازمان كنفرانس اسلامی و بعضا در نتیجه گیری های رئیس شورای حكام آژانس در ژوئن ۲۰۰۶ انعكاس یافته است. ادامه سخنان ظریف به آخرین نشست سازمان كنفرانس اسلامی با ۵۷ عضو در سطح وزرا درباكو، و اعتقاد راسخ آنها مبنی بر این كه تنها راه حل موضوع هسته ای ایران بازگشت بدون پیش شرط به مذاكرات است و استقبال ایران برای حل مسالمت آمیز كلیه موضوعات باقی مانده اشاره داشت. نماینده ایران در سازمان ملل سپس به بسته پیشنهادی اروپا به ایران اشاره كرد و گفت: سه كشور اروپایی با ادعای نمایندگی از سوی همین جامعه بین المللی، در بسته به اصطلاح مشوق های خود در اوت گذشته از ایران خواستند كه «تعهدی الزام آور برای عدم پیگیری فعالیت های چرخه سوخت تقبل نماید.» مرور اجمالی سیر وقایع از اوت گذشته تاكنون روشن می كند كه رد آن خواسته غیرقانونی و نابجا توسط جمهوری اسلامی ایران تنها دلیل تحمیل قطعنامه ها و بیانیه هایی به شورای حكام و شورای امنیت بوده و هست.
وی اقدام پیشنهادی ۹ مرداد ۸۵ شورای امنیت را تجلی همان تلاش ها به منظور الزام آور كردن تعلیق غنی سازی اورانیوم ذكر كرد و آن را ناقض اصول بنیادین حقوق بین الملل، معاهده منع گسترش سلاح های هسته ای و قطعنامه های شورای حكام آژانس دانست. ظریف همچنین این اقدام را در تضاد با نظرات اكثر اعضای سازمان ملل كه شورای امنیت ملزم به نمایندگی آنها است بیان كرد. در ادامه سخنرانی ظریف در نشست ۹ مرداد شورای امنیت در سازمان ملل چنین آمده است: همان طور كه در قطعنامه پیشنهادی هم ذكر شده، شورای امنیت تنها به این دلیل برای دست زدن به اقدام تحت فشار قرار گرفت كه ایران بعد از بیش از دو سال مذاكره تصمیم گرفت تا از طریق بازگشایی بخشی از تاسیساتش كه كاملا تحت پادمان قرار دارد و خاتمه دادن به تعلیق داوطلبانه، نسبت به اعمال مجدد حق لاینفك اش در حوزه فناوری هسته ای برای مصارف صلح آمیز اقدام كند. وی افزود: حق ایران برای غنی سازی اورانیوم در پیمان عدم اشاعه سلاح های هسته ای مورد شناسایی قرار گرفته است و رعایت حقوق اعضای معاهدات بین المللی به همان اندازه ضروری است كه حصول اطمینان از احترام به تعهداتشان. دوام این گونه معاهدات بین المللی، از جمله پیمان عدم اشاعه، تنها از طریق برقراری توازن بین حقوق و تكالیف ممكن است. تهدید موجب دوام پیمان، عدم اشاعه یا دیگر معاهدات بین المللی نخواهد شد. این مهم تنها از این طریق حاصل می شود كه كشورهای عضو این معاهدات بتوانند از منافع قانونی عضویت در این معاهدات بهره مند شوند و كشورهایی كه از عضویت در این معاهدات روی برتافته اند، به خاطر سرسختی شان پاداش نگیرند. ظریف ادامه داد: این در حالی است كه در حال حاضر دقیقا عكس این قاعده مبنای كار قرار دارد. امروزه ما شاهد یك روند به شدت خطرناك هستیم، در حالی كه حقوق اعضای پیمان عدم اشاعه انكار می شود و آنها مورد مجازات قرار می گیرند، آنها كه این پیمان را به چالش می كشند، به ویژه عاملان جنایات اخیر در لبنان و فلسطین، از طریق انعقاد موافقتنامه های هسته ای سخاوتمندانه پاداش می گیرند. كار تا به آنجا پیش رفته كه وقتی منافع آمریكا ایجاد می كند، حتی به قول سفیر آمریكا در سازمان ملل دستیابی به سلاح هسته ای برای كشورهای غیرعضو پیمان عدم اشاعه نیز «مشروع» می شود. این هم راهی عجیب برای تقویت پیمان عدم اشاعه یا كسب اطمینان از جهان شمول شدن آن است.

 
نماینده ایران در سازمان ملل تصریح كرد: به هر حال به رغم این تلاش های گسترده سیاسی و تبلیغاتی، این منطق در جهان امروز پذیرفته نیست كه سلاح هسته ای برای برخی آری و انرژی هسته ای برای دیگران نه. به گفته نماینده ایران در سازمان ملل حد و مرز ساختگی جدید در مورد غنی سازی به همان اندازه خودسرانه است كه حد و مرزهای ساختگی قبلی بود و تنها بهانه ای دیگر برای شروع روندی جهت جلوگیری از تحقق حقوق اعضای پیمان عدم اشاعه در زمینه استفاده مسالمت آمیز از انرژی هسته ای است. این در حالی است كه كشورهایی كه عضو این پیمان نیستند، می توانند به صورتی كه آمریكا آن را «مشروع» توصیف می كند، به ساخت بمب اتمی ادامه دهند.

محمدجواد ظریف سخنان خود را چنین ادامه داد: چنین استدلال شده كه مداخله شورای امنیت برای حصول اطمینان از همكاری ایران با آژانس و برگرداندن ایران به میز مذاكره ضروری است. من به شما می گویم كه برای تحقق این اهداف نیازی به مداخله شورای امنیت نیست. در واقع، درگیر شدن شورای امنیت بیش از آنكه به این روند كمك كند، در راه آن مانع ایجاد می كند، چرا كه برای اعمال فشار طراحی شده است. او افزود: همان طور كه قبلا خاطرنشان ساختم، قبل از آنكه دخالت شورای امنیت به شورای حكام آژانس بین المللی انرژی اتمی تحمیل شود، همكاری ایران با آژانس بسیار گسترده تر و جامع تر بود. این همكاری به آژانس امكان داد تا در سپتامبر گذشته نتیجه گیری كند كه پیشرفت خوبی در «توانایی آژانس در تایید بعضی جنبه های اظهارنامه های كنونی ایران كه از این پس به صورت یك موضوع معمولی اجرای پادمان پیگیری خواهد شد»، صورت گرفته است.

 
ظریف اظهار داشت: در ارتباط با بازگشت به میز مذاكره، گفتنی است كه ایران همواره برای مذاكره آماده بوده است. طی تقریبا سه سال ایران كوشید تا مذاكرات با سه كشور اروپایی را تداوم بخشیده و حتی در مواردی اقدام به احیای مذاكرات كند. ایران جهت رفع نگرانی ها و گشودن فصلی جدید در همكاری ها، پیشنهادهای جامعی در اوت ۲۰۰۴، ژانویه ۲۰۰۵، مارس ۲۰۰۵، آوریل ۲۰۰۵، ژوئیه ۲۰۰۵، سپتامبر ۲۰۰۵، ژانویه ۲۰۰۶، فوریه ۲۰۰۶ و مارس ۲۰۰۶ ارائه كرد. نماینده ایران در سازمان ملل متحد گفت: در خلال این دوره، ایران تدابیر گسترده و شدیدا پرهزینه ای به منظور ایجاد اعتماد جهت حصول اطمینان از موفقیت مذاكرات اتخاذ كرد، كه از آن جمله تعلیق فعالیت های قانونی اش در زمینه غنی سازی برای مدت دو سال بود. در تمام طول این دوره، اصرار برخی بر سیاست ترسیم خودسرانه خطوط قرمز و بستن درها بر روی هرگونه مصالحه، راه را بركسب موفقیت بست و در اغلب موارد موجب عقیم ماندن پیشنهادها شد. این راهبردی بود كه واشینگتن از بدو شروع مذاكرات بین ایران و سه كشور اروپایی در اكتبر ۲۰۰۳ مستمر اعمال كرد و در این فاصله تنها تاكتیك ها تغییر كردند. طی این دوره تهدیدهای مكرر از سوی برخی كشورها به كشاندن این موضوع به شورای امنیت و خارج كردن آن از چارچوب خاص فنی و مذاكراتی آن سایه ای گسترده بر مذاكرات افكند، سد راه پیشرفت شد، بحث ها را از مسیر خود خارج كرد و مانع تمركز بر یافتن راه حل مورد قبول شد. نحوه پیگیری مذاكرات در مورد بسته ای كه اخیرا پیشنهاد شده نشانه دیگری از روش مالوف توسل به تهدید از یك سو و فقدان اراده برای رسیدن به راه حلی قابل قبول برای طرفین از دیگر سو است. او افزود: ایران علنا و با ابراز حسن نیت خود واكنش مثبتی در مورد این ابتكار نشان داد و آمادگی اش را برای ورود به مذاكرات هدفمند، عادلانه، بدون تبعیض و بدون پیش شرط در مورد بسته پیشنهادی و در چارچوب یك جدول زمانی مورد قبول طرفین اعلام كرد. با این حال یك ضرب الاجل بی پایه بعد از ارائه بسته پیشنهادی مطرح شد ضرب الاجلی عاری از هرگونه توجیه كه تنها در خدمت یك هدف سوء پنهانی، یعنی استفاده از شرایط برای اعمال «حداكثر فشار بر سایر كشورها» بود. نماینده ایران در سازمان ملل اظهار داشت: گفتنی است كه سه كشور اروپایی نزدیك به پنج ماه از مارس تا اوت ۲۰۰۵ برای بررسی یك پیشنهاد جدی كه از سوی ایران در سال گذشته مطرح شده بود، وقت صرف كردند و حتی بعد از آن نیز پاسخی ارائه دادند كه به هیچ یك از عناصر مندرج در پیشنهاد ایران توجه نكرده بود. از طرفی درحالی كه جمهوری اسلامی ایران به روشنی ابراز كرده است كه سه هفته دیگر برای تكمیل ارزیابی اش از بسته پیشنهادی و ارائه پاسخی محتوایی ضروری است، تعجب آور و در عین حال كاملا گویا است كه سه كشور اروپایی و آمریكا برای سد كردن زودهنگام راه مذاكره از طریق تحمیل یك قطعنامه مخرب و كاملا نابجای شورای امنیت این چنین شتاب نشان می دهند. این شتاب آنگاه شك برانگیز می شود كه اظهارات مكرر مدیركل آژانس و تعداد زیادی از كارشناسان و حتی دستگاه های اطلاعاتی آمریكا مبنی بر نبود هرگونه فوریت مدنظر قرار گیرد. وی در پایان با اشاره به اقدامات شورای امنیت در مورد شرایط اضطراری در لبنان این سئوال را مطرح كرد كه انگیزه برخی از اعضای دائم از حرص همیشگی شان برای آوردن ایران به شورای امنیت و شتاب كنونی آنها چیست. آیا چیزی جز فشار و زور است وی مجددا تاكید كرد كه من به شما می گویم كه این روش هیچ نتیجه سازنده ای نخواهد داشت و در واقع تنها می تواند موجب وخامت اوضاع شود. مردم و دولت جمهوری اسلامی ایران خواهان تنش نبوده و همواره آماده مذاكرات جدی و هدفمند براساس احترام متقابل و حقوق برابر بوده اند. لكن بارها و بارها نشان داده اند كه در برابر فشار، تهدید، بی عدالتی و تحمیل سرسخت و مقاومند.