استراتژی چراغ خاموش
مملکتی را که اندیشکدهها اداره میکنند بسیار با مملکتی که روی کاکل افراد میچرخد تفاوت دارد. ایران نمونهی بارز چنین کشوری است. قبلاً هم گفته بودم.
محمود احمدینژاد در سه سال گذشته اگر در هیچ کاری موفق نبوده باشد، سیاستی فوقالعاده خوب و منطقی در قبال مسائل هستهای اتخاذ کرد و پیشرفتهای مهم ایران در این زمینه برای همیشه در تاریخ مدیون او و تیم شجاعش خواهد بود. گرچه خودخواهیهای او در جشنهای هستهای به شدت خودنمایی میکرد اما باید اعتراف کرد که اگر قرار بود منتظر خاتمی میماندیم تا به گفتمانهایاش بپردازد سالها میگذشت و در عصر پیشرفتهای هستهای مملکت ما عجیب سرش بیکلاه میماند.
استراتژیِ پشتِ این ماجرا استراتژیِ «ضربهی اول»[1] است. در این استراتژی مهمترین موضوع تعریفِ زمینِ بازیِ سیاسی است. این استراتژی میگوید تیمی که اولین ضربه را وارد میکند، برنده است، چون تیم مقابل مجبور است در زمینی که تیم اول بازی را به گردش درآورده بازی کند. در ماجرای هستهای که عمق این استراتژی هویدا بود ایران بارها زمین بازی را تعریف کرد و غرب را بر آن داشت تا نسبت به آن موضعگیری کند. انواع خبرهای خوش هستهای و حتی موضوع هلوکاست از این قبیل ماجراها است.
اما ایکاش در همهی مسائل این چنین بود. شب گذشته رویارویی دیگری میان قایقهای نیروی دریایی سپاه ایران و یکی از ناوهای ایالات متحده رخ داد. در این ماجرا ایران میتوانست داستان این رویارویی را، هرچند کم اهمیت، پیش از همه به جهان مخابره کند و زمین بازی را از دست غول رسانهای امریکا بگیرد. اما چنین نکرد. در ابتدا سیانان از این رویارویی با داستانپردازی مختص خود خبر داد و عنوان کرد «مقام های آمریکایی می گویند تماس رادیویی ناو این کشور با قایق های ایرانی برای متوقف کردن آنها به نتیجه ای نرسید، اما به محض شلیک منور توسط یو اس اس تایفون، قایق های ایران نیز مسیر خود را تغییر داده و از دید گشتی آمریکایی خارج شده اند.»
درحالیکه اصل ماجرا چیز دیگری است. اما ایران پس از کل ماجرای داستان پردازی سیانان بازهم اصل ماجرا را نگفت و صرفاً آن گونه ماجراجوییهایِ سیانان را تکذیب کرد؛ «قايقهای گشتی ايرانی "طبق روال معمول" از ناو آمريكايی "سوالات معمول ويژه مکالمه بین نیروهای گشتی مرزدار ایران و ناوهای عبوری از منطقه" را مطرح كردند و ناو آمريكايی نيز "پس از پاسخ به سوالات قایقهای ایرانی" از آبراه منطقه عبور كرده است.»

گزارشهای موثق حاکی است که ناو آمريكايي «یواساس تايفون» در شب با چراغ خاموش حرکت میکرد که این موضوع خلاف قراردادهای بینالمللی است، که گشتیهای ایرانی با نزدیک شدن به آن خواستار معرفی آن شناور شدند. اما جالبتر اینجاست که با وجود حقانیت ایران در این ماجرا رسانههای غربی از هیچ مدل داستانپردازی کوتاه نمیآیند و مدام بر ماجراجوییهای خود میافزایند.
حال اگر پیش از همه ایران این گزارش را منتشر میکرد و فیلم گرفته شده از آن را در شبکههای جهانی به نمایش میگذاشت دیگر چه نیازی به این همه تاییدیه و تکذیبیه بود. این یک اشتباه فاحش است و ایران را بیجهت نسبت به مسائل ایجاد شده آسیبپذیر میکند؛ چیزی که اصلاً به نفع منافع ملی ایران نیست. شاید این ماجرا نخ باریکی از یک استراتژی تعیین شده توسط امریکا باشد که نیازمند هوشمندی بیشتری است.
لينك مطلب | یکشنبه بیست و پنجم فروردین 1387 | غدیر نبیزاده |




